Chen Zhi, đồng sở hữu Habanos S.A., bị bắt và trục xuất về Trung Quốc: rung chấn mới cho ngành cigar toàn cầu
Bài tổng hợp theo thông tin và tài liệu được nêu trong nội dung bạn cung cấp, tập trung vào tác động đối với chuỗi cung ứng cigar thủ công.
Tóm tắt nhanh
- Chen Zhi bị bắt tại Campuchia và bị trục xuất về Trung Quốc; Campuchia cũng thu hồi quốc tịch của ông.
- Mỹ đã công bố cáo trạng (EDNY) về đường dây “pig butchering” lừa đảo crypto; nêu mức thu có thể tới 30 triệu USD.
- Trong điều tra, Mỹ thu giữ 127.271 BTC gắn với Chen Zhi (từng được định giá rất lớn tại thời điểm công bố).
- Chen Zhi có liên hệ sâu tới ngành cigar: là cổ đông lớn trong phần tài sản từng thuộc Imperial Brands, bao gồm phần sở hữu trong Habanos S.A. và nhiều đơn vị phân phối địa phương.
- Các lệnh trừng phạt của Mỹ khiến chuỗi cung ứng của nhóm công ty liên quan (Altadis/JR Cigar…) gặp vấn đề và buộc dịch chuyển sản xuất sang Nicaragua.
- Tại Bắc Âu, xuất hiện thông tin liên quan đến việc cơ quan Gothenburg (Thụy Điển) hủy giấy phép thuốc lá của một đơn vị phân phối, trong bối cảnh điều tra có nhắc đến Chen Zhi.
Chen Zhi bị bắt và trục xuất về Trung Quốc
Chen Zhi—công dân Trung Quốc 38 tuổi—được cho là nhân vật trung tâm của một mạng lưới tội phạm quy mô rất lớn có tác động đến ngành cigar cao cấp.
Theo nội dung bạn cung cấp, ông bị bắt tại Campuchia và bị đưa về Trung Quốc để phục vụ điều tra (liên quan các cáo buộc như hối lộ, rửa tiền…).
Đồng thời, phía Campuchia thu hồi quốc tịch của Chen Zhi và nhiều khả năng cả danh xưng Neak Oknha (một dạng tước vị/địa vị xã hội tại Campuchia).
Cáo trạng tại Mỹ và hồ sơ “pig butchering”
Tháng 10/2025, Văn phòng Công tố Liên bang khu vực Eastern District of New York (EDNY) đã công bố cáo trạng đối với Chen Zhi, mô tả ông là người đứng đầu một tổ chức tội phạm
thực hiện các mô hình lừa đảo kiểu “pig butchering” (lừa đảo nhiều bước nhằm chiếm đoạt tài sản—đặc biệt là cryptocurrency).
Theo nội dung bạn đưa, phía Mỹ cho rằng ở thời điểm cao nhất, tổ chức này có thể tạo ra tới 30 triệu USD từ các vụ lừa đảo. Trong quá trình điều tra, cơ quan Mỹ thu giữ 127.271 bitcoins
được cho là có liên quan đến Chen Zhi—một vụ thu giữ được mô tả là lớn nhất trong lịch sử DOJ ở thời điểm công bố.
Vì sao vụ này ảnh hưởng tới ngành cigar premium?
Điểm khiến vụ việc trở thành “rung chấn” của ngành cigar thủ công là mối liên hệ giữa Chen Zhi và hệ sinh thái doanh nghiệp cigar toàn cầu.
Theo thông tin trong nội dung bạn cung cấp, Chen Zhi trở thành cổ đông lớn nhất trong phần tài sản từng thuộc Imperial Brands (handmade cigar portfolio).
Gói tài sản đó từng bao gồm nhiều mảnh ghép quan trọng như:
- 50% cổ phần Habanos S.A.
- Cổ phần trong các nhà phân phối Habanos tại nhiều thị trường địa phương
- 100% Tabacalera USA (Altadis U.S.A., Casa de Montecristo, JR Cigar, Santa Clara)
- 100% Tabacalera S.L.
- 99,9% Tabacalera de García
- 100% La Flor de Copán
Một điểm nhấn khác trong dữ liệu bạn đưa là các tài liệu được phát hiện bởi một câu lạc bộ cigar tại Thụy Điển cho thấy Chen Zhi, thông qua nhiều công ty “vỏ bọc” (shell companies),
nắm 57,1% công ty holding chính của phần “ngoài Tabacalera USA”, tương đương 28,55% Habanos S.A.—là tỷ lệ lớn nhất ngoài chính phủ Cuba (giữ 50%).
Lệnh trừng phạt và hệ quả dây chuyền: Altadis/JR Cigar bị “kẹt nguồn”
Theo nội dung bạn cung cấp, Chen Zhi hiện không còn kiểm soát nhóm doanh nghiệp tại Mỹ (Altadis U.S.A., Casa de Montecristo, JR Cigar, Santa Clara),
nhưng được cho là vẫn giữ cổ phần ở các phần còn lại. Đây là điểm gây ra hệ quả lớn: khi chính phủ Mỹ áp lệnh trừng phạt Chen Zhi và hơn 100 doanh nghiệp liên quan,
các công ty như Altadis U.S.A. và JR Cigar không thể mua cigar từ những nhà máy bị “dính” liên quan.
Vì các nhà máy như Tabacalera de García và La Flor de Copán vốn là nguồn cung chủ lực cho nhiều dòng non-Cuban (Montecristo, Romeo y Julieta… tại Mỹ),
việc “đứt đường” buộc các doanh nghiệp phải chuyển hướng: theo nội dung bạn đưa, họ đang trong quá trình dịch chuyển sản xuất sang các nhà máy khác tại Nicaragua.
Tabacalera S.L. và động thái “tách rời hoàn toàn” Chen Zhi
Nội dung bạn cung cấp cho biết, tháng trước, đại diện Tabacalera S.L. nói rằng các cổ đông thiểu số đang chủ động thúc đẩy việc “tách rời hoàn toàn” Chen Zhi khỏi Allied Cigar Corporation và Tabacalera,
bao gồm cả phương án mua lại phần cổ phần của ông.
Khi được hỏi liên quan tới việc bị bắt và tác động đến quá trình thoái vốn, đại diện Tabacalera được dẫn lại là giữ nguyên phát ngôn cũ và không bình luận thêm.
Diễn biến liên quan tại Bắc Âu: giấy phép thuốc lá bị hủy
Theo nội dung bạn cung cấp, có thông tin cho rằng chính quyền Gothenburg (Thụy Điển) đã hủy giấy phép thuốc lá của Elite Trading Scandinavia
(trước đây là Habanos Nordic AB)—đơn vị nhập khẩu/phân phối độc quyền cigar Cuba cho nhiều quốc gia Bắc Âu/Baltic. Trường hợp này được mô tả là gắn với một cuộc điều tra
tập trung vào Chen Zhi và các vấn đề liên quan.
Nội dung bạn đưa cũng nhắc rằng đơn vị này có vẻ đã chuẩn bị cho kịch bản trên và một công ty khác đã được lập sẵn, nhưng quá trình kháng cáo có thể kéo dài.
Góc nhìn của Yêu Cigar
Đây là một trong những vụ việc hiếm hoi mà “tin pháp lý – tin hình sự” lại tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng và quyền sở hữu trong ngành cigar premium.
Điều đáng chú ý không chỉ là việc một cổ đông lớn bị bắt, mà là hệ quả của các lệnh trừng phạt: chúng có thể làm thay đổi nơi sản xuất, thay đổi nguồn cung
và tạo ra các đợt “đứt hàng – chuyển nhà máy – thay blend” đối với các dòng non-Cuban trên thị trường Mỹ.
Với cộng đồng chơi cigar tại Việt Nam, tác động có thể đến theo hai hướng:
(1) về mặt hàng hóa toàn cầu, khi các chuỗi cung ứng dịch chuyển, một số dòng có thể biến động về độ sẵn hàng và giá ở thị trường xách tay;
(2) về mặt câu chuyện, đây là hồi chuông nhắc rằng ngành cigar không chỉ là tobacco & craftsmanship, mà còn gắn chặt với tài chính, pháp lý và cấu trúc sở hữu xuyên biên giới.
Nếu nhìn dài hạn, điều giới chơi nên theo dõi là: quá trình thoái vốn/tách rời cổ phần của Chen Zhi diễn ra đến đâu, các nhà máy sẽ chuyển sản xuất về đâu, và liệu các dòng non-Cuban phổ biến có thay đổi chất lượng vì chuyển nhà máy hay không.

